Henk, Ingrid en Alexander

In Henk, Ingrid en Alexander zoekt D66-voorman Alexander Pechtold de dialoog met PVV-stemmers. In uitgebreide gesprekken gaat hij op zoek naar wat hen bewogen heeft, en/of nog steeds beweegt, om op de PVV te stemmen. Alhoewel het om kiezers gaat uit diverse milieus en met diverse achtergronden, zit er een sterke rode draad in de gesprekken. Teleurstelling in het politieke bestel en dan met name in de PvdA voert de boventoon. Eén van de duidelijkste "adviezen" die uit dit boek naar voren komt is dat de PvdA zo snel mogelijk een andere leider moet gaan zoeken. Wat dat betreft is dit boek met het recente aftreden van Cohen alweer ingehaald door de realiteit. Voor de rest spelen angst en onwetendheid een grote rol. Angst voor Europa, voor alles wat onbekend is en oneerlijk lijkt. Het is ook geen gemakkelijke opgave voor de kiezer om echt doordachte keuzes te maken. Neem het gisteren verschenen rapport dat in opdracht van de PVV verscheen over Nederland en de euro. Hoe moet een beetje normaal opgeleide Nederlander hier nu waarde aan hechten? Wilders geeft oorzaak en gevolg relaties die nooit te controleren zijn, zeker niet voor een niet econoom. Als je wilt geloven wat Wilders zegt, klinkt het echter allemaal erg plausibel. In Henk, Ingrid en Alexander doet Pechtold een goede poging om de dialoog aan te gaan met de kiezer en uit te leggen dat de wereld soms net iets anders in elkaar zit dan de grootste mond ons wil laten geloven. Het is daarmee een leuk, leesbaar en niet al te diepgaand boek geworden dat echt wel aan het denken zet. Met Henk, Ingrid en Alexander is de kans echter groot dat Pechtold alleen het publiek bereikt dat hij niet hoeft te overtuigen. Laten we hopen dat hij nog heel veel andere podia vindt om zijn geluid te laten horen.

Paars, grijs, bruin

Tot grote teleurstelling van velen zijn de onderhandelingen over Paars+ alweer enige weken gestaakt. Zoals het er nu naar uitziet gaat een Paars+ samenstelling niet gebeuren. Minstens zoveel mensen waren blij met deze ontwikkeling. Zij geloven dat Nederland toe is aan een regering zonder de PvdA. Een middenkabinet, ook wel grijs genoemd, kwam niet eens meer op tafel omdat de PvdA hier geen heil in zag en ziet. En toen waren we dus weer terug bij af: een rechts kabinet met VVD-CDA en PVV. Al voor de verkiezingen zagen we hoe Wilders zich liet inspireren door de gang van zaken in Denemarken. De Dansk Folkeparti met vergelijkbare ideeën als de PVV, een sociaal-economisch linkse agenda gecombineerd met een sociaal-cultureel rechtse agenda, geeft daar gedoogsteun aan de zittende regering. Het lijkt erop dat Wilders dit voorbeeld wil volgen in Nederland en dat we dus een minderheidsregering krijgen van CDA-VVD met gedoogsteun van de PVV. Op deze manier hoeft de PVV geen politiek risico te nemen, denk hierbij aan potentieel blunderende PVV ministers, maar kan wel enorm veel invloed pakken. Het grote argument blijft maar dat we 1 1/2 miljoen kiezers (PVV-stemmers) niet mogen negeren, maar in de praktijk betekent dit dat alle GroenLinks, D66, SP en PvdA kiezers buitenspel staan en dat zijn er heel wat meer. Tegelijkertijd mag het CDA, de partij die de grootste klappen heeft gehad weer op het pluche kruipen. Partijen lijken gegijzeld te worden door hun achterban en door vreemde opiniepeilingen die helemaal niet relevant zijn op dit moment. De verslaggeving is ondertussen minimaal, alles speelt zich af achter gesloten deuren. Als dit het resultaat wordt van de verkiezingen van 2010 kan ik niet anders zijn dan diep teleurgesteld. Politici zouden toch juist de mensen moeten zijn die boven hun eigen ego uitstijgen en het spel niet de overhand moeten laten nemen. Professionaliteit, idealen en transparantie lijken verder te zoeken dan ooit. En zo krijgen we straks misschien een regering die niemand echt wilde, behalve Wilders dan.

Van Oranje naar Paars-plus

Terwijl Nederland al weken in de ban is van Oranje, is het op het Paars-plus front angstvallig stil. Af en toe bereikt een kort bericht de nieuwsbulletins, maar veel meer dan 'onderhandelaars eten samen ijs' lijkt er niet te melden te zijn. De betrokken politici houden in alle opzichten hun mond. Op een persconferentie werd zelfs een twitterstilte aangekondigd met de voor de gelegenheid gecreeerde term 'ontwitteren'. Het debat dat over de informatie werd gevoerd had verandering kunnen brengen, maar bleek weinig constructief. Wilders nam de positie in van de buitenspel gezette partij en was hier niet vanaf te brengen. Hij reageerde niet op uitnodigingen van CDA en/of VVD, maar koos ervoor kost wat kost zijn vooraf opgestelde verongelijkte betoog voort te zetten. De kans om nog wat te veranderen aan het proces liet hij hiermee bewust lopen, tot onbegrip van de overige partijen. De beschuldiging dat Verhagen verantwoordelijk zou zijn voor een eventueel te vormen Paars-plus kabinet, volgens Wilders een ramp voor het land, was door de openingen die Rutte en Verhagen aan Wilders gaven volledig misplaatst en alweer achterhaald. Het verhaal van Verhagen over zijn eerdere weigering om aan te sluiten bij onderhandelingen was overigens uiterst zwak. VVD en CDA draaien zich in allerlei bochten en lijken zich drukker te maken om de steun van de achterban en de komende Statenverkiezingen, dan om het besturen van het land. Hiermee spelen ze D66, GroenLinks en PvdA in de kaart, want die stellen een Paars-plus kabinet boven alles. Als de media de aandacht dadelijk weer op Den Haag richt dan zal het weleens kunnen zijn dat we al bijna een kabinet blijken te hebben.

Verkiezingsdag

De afgelopen dagen kon je geen zender langs zonder met een lijsttrekker geconfronteerd te worden. Ook op Twitter was het goed raak: hashtags als #nosdebat en #1vdebat stonden urenlang in de wereld trendlijstjes als meest getwitterde termen. Dat Amerika grotendeels net aan de middag begint als wij de debatten hebben speelt daar natuurlijk een rol in, maar toch. De verkiezingen bepaalden de media, en de media bepaalden misschien ook wel de verkiezingen. De lijsttrekkers hopten van het ene naar het andere programma, De wereld draait door maakte alleen nog meer verkiezingsuitzendingen en er waren talloze debatten. Echt spannend werden die debatten niet. Er was buitensporig veel aandacht voor Cohens gestotter, Wilders mocht af en toe even zijn oneliners spuien en Rutte werd consequent uitgeroepen tot beste debater, wat meer over de rest zei dan over hem. Verder veel complimenten voor Halsema, maar het lijkt erop dat zij meer fans dan kiezers heeft. Roemer verraste in positieve zin. Eigenlijk verwachtte van te voren niemand echt wat van deze 'slager op zijn trouwdag', zoals hij door een onwetende Slotervaart bewoner in de Metro werd genoemd. Hij bleek een fijne, frisse wind na de gepassioneerde maar tenenkrommende Agnes Kant. Balkenende mopperde met name dat hij onvoldoende gewaardeerd werd voor zijn werk in de afgelopen acht jaar, daarbij vergetend dat men hem vooral associeert met gevallen kabinetten. Pechtold was in interviews erg sterk omdat hij daar zijn boodschap goed neer kon zetten, maar bleef onvoldoende zichtbaar in de debatten. Hierdoor sloeg hij nog weleens aan het schreeuwen, iets wat hem niet aantrekkelijker maakte, hoe sterk inhoudelijk ook. Persoonlijk vond ik de "ouderwetse" debatten het leukst, zoals het noorddebat en de debatten in het Lagerhuis. Deze waren fijn van sfeer zodat er in verhouding wat minder met oneliners gesmeten werd en de politici wat meer ontspannen en spontaner werden. De grote debatten zoals die op RTL en van de NOS waren wat stroef en gespannen. Hierdoor kwam er weinig diepgang en bepaald geen vuurwerk, al was de uitspraak 'U lacht zo lief' van Balkenende er natuurlijk wel eentje die de geschiedenis in zal gaan. Verreweg het leukste debat was het Jeugdjournaaldebat. De vragen van de kinderen waren behoorlijk onbevangen, de politici losjes en de sfeer prettig. In het slotdebat van de NOS leken de lijsttrekkers misschien nog wel vermoeider dan de kijkers. Er kwam weinig nieuws en de passie was behoorlijk ver te zoeken. Het is mooi geweest, de campagne is voorbij en het is nu wachten op wat het gaat worden. Opvallend is dat veel kiezer in hun voorspelling de PvdA nog een goede kans geven om even groot als de VVD te worden of misschien zelfs wel groter. Het wordt dus ongelofelijk spannend vanavond.

Beslist de kiezer?

In de debatten van de afgelopen week komt steeds vaker het woord 'breekpunt' terug. Steeds vaker wordt er dus door lijsttrekkers gezegd wat ze niet willen in termen van samenwerking, maar wat ze wel willen na 9 juni blijft veelal onduidelijk. Nederland is nog steeds een coalitieland en er zal dus na 9 juni samengewerkt moeten worden door 2,3 of misschien wel 4 verschillende partijen. Een breekpunt benoemen gaat dus betekenen dat een partij of nu al zegt zich niet aan te sluiten bij een een coalitie die haaks staat op hun breekpunt, of dat de kiezers nu al voor de gek gehouden worden door iets voorgespiegeld te krijgen waaraan partijen zich toch niet houden. Alle partijen beloven nu van alles, maar de praktijk is dat deze ideeën alleen bestaan in hun verkiezingsprogramma. Er is geen partij die zijn verkiezingsprogramma volledig uit kan en zal voeren, want er is geen partij die een absolute meerderheid zal behalen of zelfs maar in de buurt hiervan zal komen. De coalitie waarin een partij terecht komt bepaalt dus in grote mate in welke richting hun plannen bijgesteld moeten worden om samen te kunnen regeren. Ik erger me dan ook aan de wazigheid die politici laten bestaan omtrent hun coalitievoorkeuren. De uitspraak 'de kiezer beslist' is een wassen neus, omdat zelfs de partij die wint in principe zijn plannen aan moet passen aan een andere, voor de kiezer niet te bepalen, partij of in het uiterste geval in de oppositie kan belanden. De kiezer wordt nu bijna gedwongen om tactisch te gaan stemmen, inplaats van te stemmen op de partij waarmee ze werkelijk de meeste affiniteit heeft. Een stem op de SP kan bijvoorbeeld heel sympathiek zijn, maar als de PvdA niet voldoende stemmen krijgt om de grootste te worden, zal de VVD een rechts kabinet kunnen willen vormen en draagt je linkse stem dus bij aan een rechts kabinet.. Hoe staan de zaken er voor als we af mogen gaan op de afgelopen debatten:
- CDA gaat waarschijnlijk niet de grootste worden en flirt ernstig met de VVD. Zet zich af tegen PvdA.
- PvdA lijkt vooralsnog te lijden onder de matige debattechnieken van Cohen en de rommelige campagne. Geen coalitievoorkeur gehoord, hoopt nog steeds de touwtjes in handen te krijgen.
- VVD gedraagt zich alsof ze op eenzame hoogte staan. Benoemt een nieuw paars als uiterst onwaarschijnlijk, maar pakt de handreiking van het CDA ook niet aan
- D66 is volgens mij de enige partij die duidelijk een coalitievoorkeur uitgesproken heeft (hulde!): een paars+ kabinet. Daarnaast heeft Pechtold zijn voorkeur uitsproken voor Cohen als premier, gedurfd en eerlijk.
- GroenLinks wil het liefst een linkse coalitie, maar heb ik niet in horen gaan op reële opties
- PVV moeilijke partner, heeft net als CDA hypotheekrenteaftrek als breekpunt benoemd en lijkt zo alleen te passen in een uiterst rechts kabinet
- SP zo links mogelijk, uiteraard, maar lijkt zich al geschikt te hebben in een rol in de oppositie
- CU zet zich opvallend hard af tegen het CDA en kiest daardoor nu al voor een rol in de oppositie
De Politiek app geeft je de mogelijkheid om naar aanleiding van verschillende peilingen simpel uit te rekenen welke combinatie een meerderheid op zal leveren. Hoe betrouwbaar deze peilingen zijn valt natuurlijk te bezien. Het uitspreken van een coalitievoorkeur zou niet alleen eerlijk zijn naar de kiezer, het zou ook inhoudelijk wat toe kunnen voegen aan het debat. Nu gaat het vooral over de debatkwaliteiten van de verschillende lijsttrekkers, hun oneliners en hun eventuele blunders. Een nationale bekvechtcompetitie noemde Maarten van Rossem het laatste lijsttrekkersdebat. Leuk wellicht om naar te kijken en om over te praten, maar je bestuurt er geen land mee. Onder het mom 'laat de kiezer beslissen op 9 juni' wordt de werkelijke richting straks weer uitgezet op een geheime lokatie ergens in het land achter gesloten deuren. Wat gaat het dus worden: kiezen vanuit overtuiging of vanuit tactische overwegingen? Ik vind het moeilijk.

D66 congres: enthousiast en inspirerend

Als de speeches van het D66 congres de toon aangeven van de campagne van de komende weken, dan staat ons een afwisselende, intelligente en pittige campagne te wachten. Zwaargewichten Alexander Rinnooy Kan en Hans Wijers toonden zich trotse D66-leden, klaar om in te stappen en verantwoordelijkheid te nemen. Rinnooy Kan ging in een gepassioneerde, inspirerende speech in op de kenniseconomie en het belang van goed onderwijs. Hij leverde mooie soundbites af zoals "wie denkt dat kennis duur is, weet niet wat domheid kost". Hij benadrukte hiermee één van de belangrijkste punten van D66, in ieder geval één waar veel mensen zich door aangesproken voelen. Wijers ging meer in op de globalisering, waarmee hij door velen op onder andere Twitter op slag als kandidaat voor de ministerspost van buitenlandse zaken werd neergezet. Pechtold tenslotte ging hier bij het begin van zijn speech op in door te zeggen dat Rinnooy Kan en Wijers ook verstand hebben van algemene zaken. Pechtold haalde vervolgens hard uit naar de kabinetten Balkenende. Zijn speech bevatte veel scherpe grapjes, de een wat meer geslaagd dan de ander. Hij benoemde ook hoe gelukkig hij was met alle nieuwe D66 gemeenteraadsleden en wethouders en ging hierbij het debacle in Amsterdam niet uit de weg. Zijn opmerking dat de Amsterdamse delegatie stoelen aan het gangpad had gekregen in het congres zodat ze erin en eruit konden lopen was erg scherp. Het was mij als televisiekijker niet geheel duidelijk of het pittig scherp was of een beetje ongemakkelijk. Dat Pechtold ermee in zijn maag zat was in ieder geval duidelijk, en terecht ook. Het was goed dat hij dit even liet zien. Over het algemeen genomen was het een sterke en pittige speech van Pechtold waarmee hij zichzelf stevig neerzette en een felle toon zette voor de komende campagne. Persoonlijk hoop ik dat er in de campagne ook ruimte zal zijn voor wat meer passie, visie en optimisme. De toon van Rinnooy Kan sprak mij dan ook erg aan en ik hoop dat we een dergelijke toon en benadering in de media de komende tijd veelvuldig zullen horen. Wie ik ook in de media hoop te zien en te horen zijn de overige kandidaten van D66. Een Jan Paternotte zal het uitstekend doen bij De Wereld Draait Door of bij Pauw en Witteman, de twee platformen die of we het leuk vinden of niet erg veel invloed gaan hebben in de campagnes. Paternotte kan en zal het beeld van D66 verlevendigen en opfrissen als hij hiervoor de gelegenheid krijgt. Ook andere kandidaten komen goed over op televisie zag ik op Politiek24, dus ik hoop dat zij de ongetwijfeld veelvuldige optredens van Pechtold zullen aanvullen en zo samen het programma van D66 afwisselend en positief zullen verwoorden. We kiezen immers geen mininster president, we kiezen weldenkende mensen voor de Tweede Kamer die ik graag wil zien en horen. D66 zal alle zeilen bij moeten zetten de komende weken en volgens mij hebben ze daar genoeg kwaliteit voor in huis. Het congres gaf in ieder geval een goed gevoel met vertrouwen voor de komende campagne.

Ageeth Telleman treedt af

Vandaag heeft Ageeth Telleman laten weten terug te treden als fractievoorzitter van D66 Amsterdam. Dat haar positie na de herhaaldelijk mislukte collegegesprekken met de PvdA onhoudbaar was geworden gonsde de hele week al in de media. Het Parool plaatste vandaag een twee pagina's groot artikel over het debacle van D66, inclusief de couppoging van Ivar Manuel. Het draagvlak voor de keuzes en handelswijze van Telleman was de afgelopen weken steeds verder teruggelopen. Veel D66 leden en kiezers waren het niet eens met wat er gebeurde. Het twijfelachtige optreden van Telleman bij Pauw en Witteman maakte het er niet beter op. Hier nam Telleman wederom een felle houding aan ten opzichte van de PvdA, op een toon die meer deed denken aan een verkiezingscampagne in het heetst van de strijd dan aan onderhandelingen. Een groot deel van de leden en kiezers voelden zich hier minder en minder in vertegenwoordigd. Telleman heeft duidelijk haar kaarten overspeeld en haar strijd verkeerd gekozen. In haar sterke wil om de regenteske bestuurscultuur van de PvdA aan te pakken dacht ze in het waarnemend burgemeesterschap van Asscher een sterk voorbeeld te hebben waar ze halsoverkop op dook. Ze had echter direct in moeten binden toen bleek dat het grootste gedeelte van de gemeenteraad achter de benoeming van Asscher stond en ook het draagvlak in haar eigen partij te wensen over liet. Nu werd het een persoonlijke strijd waar steeds minder mensen zich verwant mee voelden. Telleman heeft zich naar mijn idee onvoldoende gerealiseerd wat politiek bedrijven inhoudt, voor zover je daar echt op voorbereid kan zijn. Daar komt heel wat meer bij kijken dan idealen hebben, een programma maken en je standpunten verdedigen. Ik ben ervan overtuigd dat ze het allemaal goed bedoeld heeft, maar daarmee is mijn stem helaas niet gered. Hopelijk dat haar opvolger Gerolf Bouwmeester de onderhandelingen weer op gang kan brengen en de D66 kiezer alsnog waar voor hun stem geeft. Het belang van de stad stijgt toch uit boven de verkeerde inschattingen van een beginnend politicus. Gelukkig zag Ageeth Telleman dit in, en daarvoor alle lof.

TK2010: wie gaat de crisis betalen?

Door de val van het kabinet en de aankomende verkiezingen was ik eigenlijk alweer vergeten dat er nog een legertje ambtenaren zat te broeden op bezuinigingsideeën. Gisteren werden de rapporten hierover naar buiten gebracht: een enorme berg onsamenhangende ideeën over waar er wat te halen valt. Zonder een visie over de toekomst van het land zijn deze ideeën echter zinloos en onuitvoerbaar. Geen enkel plan op dit niveau is zonder consequenties, elk plan moet onderdeel zijn van een groter plan omdat alles elkaar raakt. Gezien de huidige status van het kabinet is het aan de partijen om hier wat mee te doen, voor zover er niet al soortgelijke plannen in de programma's zijn opgenomen. Bezuinigen is het woord. Bij iedere programmapresentatie staat het woord bezuinigen dus ook centraal, iets waar we duidelijk niet omheen kunnen. Dat snap ik. Ik raak echter de draad kwijt wanneer er miljarden over en weer over tafel vliegen alsof het om tientjes gaat. Ondertussen neemt links het op voor de zwakkeren in de maatschappij met compensaties voor zware maatregelen en andere tegemoetkomingen. Rechts neemt het op voor de grootverdieners, de mensen die hypotheekrente aftrekken van hypotheekschulden boven de 500.000 in de hoogste belastingschijf en dit graag willen blijven doen. Steeds onrustiger word ik over de groep die hiertussen zit, de tweeverdieners met eigen huis die zich nu nog prima redden, maar die alle klappen op lijken te moeten vangen. Er wordt constant een beeld weggezet alsof deze groep het wel kan hebben, maar dat is echt te makkelijk. Deze groep valt (soms net) buiten alle compensatieregelingen, maar krijgt wel alle extra lasten te verwerken. Hoe komt het dat ik amper politici hoor over deze middeninkomens, terwijl deze groep duidelijk het meest bijdraagt? Natuurlijk moeten de mensen ontzien worden die het het zwaarst hebben, maar ik begin me steeds meer af te vragen wie er voor mijn belangen opkomt. Als je bovenmodaal verdient, maar als je inkomen beslist niet tot de topinkomens gerekend kan worden, dan ben je meestal degene die aan het kortste eind trekt als het aan de politiek ligt. Ook bij de presentatie van het D66 verkiezingsprogramma vandaag heb ik hier niets over gehoord. Terwijl de politici in alle mogelijke televisieprogramma's over miljardenbezuinigingen twisten en doemscenario's schetsen, verlies ik het grote plaatje steeds meer uit het oog en vraag ik mij af wat het voor ons persoonlijk gaat betekenen. De onrust hierover neemt hand over hand toe. En ik geloof niet dat ik hierin de enige ben.

De soap in Amsterdam duurt voort

In Amsterdam is een situatie ontstaan bij de coalitievorming die muurvast lijkt te zitten. Waren D66 en de PvdA na een eerste clash toch weer samen aan tafel gekregen en waren ze wederom dicht bij een akkoord, nu lijkt dit akkoord verder weg dan ooit. Voor de kiezer is het volstrekt onduidelijk wie nou waar op welk moment de stekker er bewust of onbewust uitgetrokken heeft of het heeft laten gebeuren. Het is maar net welke krant je leest of welke zender je kijkt waar de nuancering, lees: schuld, wordt neergelegd. Kort gezegd komt het erop neer dat D66 het, zoals eerder vermeld, niet eens is met de benoeming van Asscher tot waarnemend burgemeester. De PvdA gedraagt zich alsof ze die houding maar onzin vinden, maar hebben geprobeerd een handreiking te doen in de vorm van het willen volgen van het advies van de informateur. In dit advies stond dat Asscher vervroegd af zou treden. D66 volgde dit advies eveneens, met wel met de eis van harde toezeggingen hierover van de PvdA. Hoe serieus de PvdA dit allemaal nam valt zwaar te bezien. Met de aanwezigheid van Asscher op een partijweekend waar strategische zaken aan de orde kwamen gaven ze D66 gelijk met hun standpunt tegen Asscher als niet boven de partijen staand waarnemend burgemeester. Bovendien gaf de PvdA door deze actie van Asscher blijk van precies die arrogantie die ze dus terecht verweten wordt door D66. Volgens het Parool klapten de onderhandelingen voor de tweede keer op het moment dat D66 om bedenktijd vroeg over de bijbehorende verklaring en de PvdA deze niet wilde geven. Ondertussen is het angstvallig stil vanuit de onderhandelaars. D66 Amsterdam stuurde weliswaar een mail waarin een en ander uitgelegd werd, zaken die ook al in de pers te lezen waren, maar de vraag hoe nu verder blijft onbeantwoord. Is Ageeth Telleman dan toch te onervaren om dit tot een goed einde te brengen? Of verzet ze baanbrekend werk in een stad waar de PvdA niet meer weet hoe het is om tegengas te krijgen en in een echte democratie te functioneren? Hoe lang behoudt D66 sympathie voor deze handelswijze? Als dit niet snel op een beschaafde manier opgelost wordt zal dit ook negatief door kunnen werken bij de landelijke verkiezingen. In Amsterdam wonen immers een hoop kiezers die hun stad graag goed en professioneel bestuurd zien worden. Op dit getouwtrek zit niemand te wachten en de fractie van D66 lijkt hiervan de dupe te worden. Zij worden meer dan eens als flauwe zeurders weggezet, daar waar ze op zijn minst respect verdienen voor hun principes. Tot nu toe hoor ik in ieder geval, in mijn ogen onterecht, weinig kritiek op de PvdA in de media. Deze beeldvorming kan weleens heel bepalend gaan worden voor de partijvoorkeur van de minder loyale kiezer. Het lijkt mij in ieders belang dat dit snel opgelost wordt. Misschien is een snelle benoeming van een nieuwe burgemeester wel de beste manier. Zoveel geschikte kandidaten zijn daar niet voor en volgens mij is dit al lang bekokstoofd. Breng dus maar naar buiten, dan kunnen we eindelijk gaan zien of de PvdA en D66 uberhaupt van plan zijn om samen te gaan werken of dat er meer aan de hand is.

D66 presenteert enthousiast team

Voorafgaand aan de presentatie van de CDA kandidaten liet D66 zijn nieuwe team zien aan de pers en de kiezers. Het uitgangspunt voor D66 is natuurlijk prachtig: ze kijken uit naar een forse uitbreiding van hun fractie. Dit leverde dan ook een stortvloed aan potentiële kandidaten op waaruit de top van D66 de beste kon selecteren. Er werd een leuke ploeg mensen gepresenteerd, die allemaal zichtbaar zin hadden in dit nieuwe avontuur. Gisteravond verscheen Pechtold in DWDD met een aantal kandidaten, waaronder de grootste verrassing van de lijst: Pia Dijkstra. Ze was wat onwennig in haar nieuwe rol, maar is als journalist en oud-journaal presentator wel gewend aan de media en de aandacht. Pechtolds neiging om in een vaderlijke rol te gaan zitten was dan ook wat misplaatst en bijna schadelijk. Als je vertrouwen hebt in je mensen dan moet je dit ook uitstralen. Dat betekent dat je ze de ruimte moet geven. Ik denk dat Pechtold wat over enthousiast was, maar een dergelijke beschermende houding moet hij snel laten varen. Ik vond hem sowieso wat aan de defensieve kant. Zijn reactie op de opmerking van Rottenberg dat er geen onderwijspraktijk kandidaat bij de eerste tien zit was defensief en niet sterk. Hij bracht het alsof het een bewuste keuze was om juist niet iemand uit het onderwijs op de lijst te zetten, terwijl hij volgens mij had moeten zeggen dat hij gewoon de beste kandidaten op de eerste tien plaatsen had en het niet noodzakelijk is om iemand uit de praktijk te hebben om de portefeuille goed te kunnen beheren. Het is maar een nuanceverschil, maar het is wel het verschil tussen geloofwaardig en niet geloofwaardig. Naarmate er weer meer televisieoptredens komen zal Pechtold daar wel weer wat meer in control mee om kunnen gaan. Ik vond hem nu erg hyper, al had dat ook wel weer z'n charme. Het enthousiasme was absoluut aanstekelijk en ook wel leuk om naar te kijken. Ondertussen wordt er onder D66-leden druk getwitterd en gemaild om bepaalde mensen hoger op de lijst te krijgen. Met name voor Fleur Gräper uit Groningen die nu op plaats 20 staat wordt door een aantal mensen fanatiek actie gevoerd. Of zij uiteindelijk op een verkiesbare plek zal komen zullen we nog gaan merken. Ik ken haar niet, ik vind de lijst prima zo.

Twitterend richting verkiezingen

Al maanden ben ik trouw volger op Twitter van Alexander Pechtold, maar al maanden is het oorverdovend stil van zijn kant. Onvermoeibaar blijven mensen wel tweets plaatsen op @apechtold, maar of het gelezen wordt is onduidelijk. Deze week besloot Pechtold de stilte te doorbreken en zich weer te voegen bij zijn fanatiek twitterende collega's. Dit leverde uiteraard veel, terechte, opmerkingen op over de link tussen het oppakken van het twitteren en de komende verkiezingen. Hierdoor lijkt het (nog) niet volledig oprecht, voor zover dat een voorwaarde is trouwens. Persoonlijk denk ik dat de kracht van Twitter nog door veel mensen onderschat wordt. Het is een platform waarop veel informatie uitgewisseld wordt, maar ook een waarop mensen gelijkwaardiger zijn dan op welk platform ook. Niets is laagdrempeliger dan Twitter, zonder dat dit volgens mij, vervelende uitwassen tot gevolg heeft. Femke Halsema is hier een uitstekend voorbeeld van. Zij deelt professionele meningen over actuele zaken, waar je op kunt reageren en waar zij vervolgens vaak op terug reageert. Daarnaast deelt ze even gemakkelijk wat persoonlijke zaken, die haar heel eigen en oprecht over laten komen. De grenzen hierin bewaakt ze als een natuurtalent. Ik vind haar echt een voorbeeld van hoe een politicus met dit medium om zou moeten gaan. De fanatiek twitterende CDA-ers, lees: Maxim Verhagen en Jan Kees de Jager, willen nog weleens de bocht uitvliegen. Zij zijn iets minder bedreven in het wat zeg ik wel en wat zeg ik niet. Met alle gevolgen van dien, hoewel ik persoonlijk die relletjes wel vermakelijk vind. Wie het ook goed doen op Twitter zijn trouwens Pechtolds partijgenoten Sophie in 't Veld en Marietje Schaake. Ik hoop vooral dat Pechtold serieus met dit medium om zal gaan en zich bewust is van de kracht die het kan hebben. Al moeten we het natuurlijk niet overdrijven: hele volksstammen doen niets met Twitter en gaan dat ook niet doen. De hele media-aanpak rond de verkiezingen roept in ieder geval meer dan ooit om professionaliteit en authenticiteit en ik hoop echt dat dat is wat we gaan zien de komende maanden.

Wie zet wel het mes in de publieke omroep?

Vanochtend werd ik wakker met het bericht dat D66 zwaar wilde gaan bezuinigen op de publieke omroep. Uit het concept verkiezingsprogramma zou gelekt zijn dat D66 200 miljoen zou willen bezuinigen, iets wat 2000 banen zou gaan kosten. Daarbij zou het aantal omroepen teruggebracht worden van 24 naar 10. Spannend nieuws natuurlijk, en RTL4 benoemde het direct tot hyves-stelling van de dag. Inmiddels blijkt het een storm in een glas water. Wat de visie van D66 op de publieke omroep precies zal worden zal nog moeten blijken wanneer het verkiezingsprogramma naar buiten wordt gebracht, maar duidelijk is al wel dat een dergelijk grote hervorming niet aan de orde zal zijn. De publieke omroep lijkt een heilig huisje waar niemand echt zijn handen aan durft te branden. Eerdere plannen sneuvelden en echte veranderingen blijven vooralsnog uit. Toch zijn er talloze redenen te noemen om er eens flink met de bezem door te gaan. De opzet is ten eerste zwaar achterhaald. Zuilen kennen we niet of nauwelijks meer in Nederland, maar de publieke omroep is er nog steeds op gebasseerd. Het is vreemd dat deze hier zo hardnekkig in stand gehouden worden, terwijl praktisch niemand zich nog identificeert met de zuilen zoals ze waren. We zijn nu op het punt gekomen dat deze indeling de kwaliteit niet meer bevordert, maar eerder belemmert. Denk aan de volstrekt onzinnige discussie over Clairy Polak die te veel met de linkse VARA geassocieerd zou worden om een onafhankelijk nieuwsprogramma te kunnen presenteren. Totaal onbegrijpelijk. Ook onbegrijpelijk is de plaats die de TROS nog steeds inneemt in het publieke bestel. Waar de grens ligt tussen de TROS en een commerciële zender is voor mij al heel lang niet meer uit te leggen. De reallife soap van Danny de Munk is hier de zoveelste uiting van. Waarom Danny en Jenny op kosten van de publieke omroep moeten verhuizen is mij echt een raadsel. Bij een aangepast bestel, vergelijkbaar met de BBC om maar even een open deur in te trappen, zouden veel programma's die nu succesvol zijn prima passen. Pauw en Witteman, De Wereld Draait Door, NOVA (of Nieuwsuur), Opium, Man bijt hond, het zijn maar wat voorbeelden. Het publieke bestel mag van mij compleet op de schop: geen afzonderlijke omroepen meer, geen gemier meer op de vierkante millimeter en/of indelingen van programma's over de zenders die niemand begrijpt. De roep om een BBC-achtige constructie is niet alleen van mij en zeker niet nieuw. Hiermee kan niet alleen veel geld bespaard worden, het zou ook een absolute kwaliteitslag betekenen. En wat het draagvlak betreft? Zestig procent van de mensen die gereageerd hebben op de hyves-site van RTL-nieuws vindt bezuinigen op de omroepen een prima plan.

D66 Amsterdam stapt uit coalitieoverleg

Vrijdag kopte Het Parool met de melding dat D66 uit het coalitieoverleg is gestapt in Amsterdam na het bekend worden van de benoeming van Lodewijk Asscher tot waarnemend burgemeester. De felle reactie van D66 verbaasde velen, mede omdat de benoeming van Asscher zo voor de hand lag dat dit voor niemand een verrassing geweest kan zijn. Er was dan ook veel kritiek te horen, deels over de manier waarop D66 dit tot op heeft laten lopen, deels over het onderwerp überhaupt. Wanneer ik op de internetpagina de stellingname van Ageeth Telleman lees kan ik het inhoudelijk alleen maar met haar eens zijn. De PvdA is in Amsterdam veel te dominant geweest waardoor er een foute en vooral arrogante bestuurscultuur is ontstaan en dit wordt ook mijns inziens bevestigd door de benoeming van Lodewijk Asscher. Mijn bezwaar echter tegen de actie van D66 is dat ze wellicht niet pragmatisch genoeg zijn willen ze uiteindelijk echt wat bereiken. De benoeming van Asscher is tijdelijk en hoewel een teken van een cultuur die ook ik graag veranderd zou zien en die zeker bekritiseerd moet worden, niet perse een breekpunt voor een coalitievorming. Als je dingen echt wilt veranderen, dan zul je toch eerst in de bestuurszetel plaats moeten nemen. Ik zou niet graag zien dat D66 zichzelf zou verloochenen om te kunnen gaan besturen, maar door zo principieel te reageren gebeurt er uiteindelijk niets. Of, misschien nog erger, wordt er straks, wanneer een coalitievorming alleen mogelijk blijkt met D66, alsnog ingebonden wat extra gezichtsverlies met zich mee zou kunnen brengen. Kiezers gaan dit echt niet begrijpen vrees ik. Hulde dus voor het lef van D66, dat moet gezegd, maar graag zou ik een D66 zien dat iets verder kijkt. Denk aan de inmiddels veel genoemde stip aan de horizon. Voor je principes staan, concessies doen, geloofwaardig blijven en je doelen bereiken, daar zal het uiteindelijk op neer moeten komen.

D66: Games zijn een vorm van kunst

De politiek bemoeit zich in het publieke debat niet zo vaak met games, maar als het gebeurt dan is het vaak negatief, slecht onderbouwd en gebaseerd op sterk verouderde vooroordelen. Denk aan de reacties op de game Call of Duty Modern Warfare 2, die uitkwam in november. Het CDA en de ChristenUnie wisten niet hoe snel ze deze game moesten veroordelen, nog voordat deze uit was en hoogstwaarschijnlijk nog voordat ze deze zelf gezien hadden. Het aloude misverstand dat games per definitie voor kinderen zijn en dat ze de tere kinderzieltjes aantasten blijkt bijzonder hardnekkig. Call of Duty, om maar even bij het voorbeeld te blijven, is nooit bedoeld om gespeeld te worden door kinderen. De primaire verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de ouders, niet bij de industrie. Het had een mooie missie voor onze minister Rouvoet kunnen zijn, over gemiste kansen gesproken. Wellicht ten overvloede: games, gespeeld volgens de leeftijdscodering en natuurlijk met mate, kunnen kinderen (en volwassenen) stimuleren in hun fantasie, ooghandcoördinatie, samenwerking met anderen, probleemoplossend vermogen etc. etc. Er lijkt nu een politieke partij te zijn die het wel begrepen heeft: volgens control-online.nl staat er in het concept verkiezingsprogramma van D66 te lezen dat games onder de noemer cultuur vallen en dat het niet aan de overheid is om zich met de inhoud van games te bemoeien. Zelf zou ik games eerder scharen bij ontwikkeling van wetenschap en techniek en als wezenlijk onderdeel van de multi-communicatiemaatschappij waarin jongeren opgroeien, maar het begin is er. Een Xbox of Playstation is niet alleen een spelcomputer, maar maakt deel uit van de social media, een rol die alleen maar groter zal worden. De politiek kan en mag hier niet omheen lopen, willen ze enigszins aansluiting met de samenleving houden. Applaus dus voor D66, voor deze stap in de goede richting.