De afgelopen dagen gonst het van de negatieve berichten over de meest recente aflevering van Zembla. De makers van Zembla begrijpen het niet en blijven erbij dat ze een journalistiek verantwoord programma hebben gemaakt. De gewraakte aflevering gaat over Geert Wilders en heeft de titel Wilders profeet van de angst meegekregen. De bedoeling was om aan te geven dat Wilders angst predikt, angst die vaak niet gebaseerd is op feiten, maar slechts inspeelt op een onderbuikgevoel en een gevaar kan zijn voor de samenleving. De burger is het makkelijkst mee te krijgen en rustig te houden door in te spelen op basale angsten, in Wilders geval vanzelfsprekend de angst voor de Islam. Deze gedachte is allesbehalve nieuw. In 2004 maakte de BBC hier al de indrukwekkende documentairereeks 'The Power of Nightmares: The Rise of the Politics of Fear' over, over de aangewakkerde angst voor de Islam, maar ook over de angst voor het communisme die destijds op eenzelfde manier aangewakkerd werd. Ook documentaires van Michael Moore laten zien hoe dit principe werkt. Het is dan ook Michael Moore waar Kees Driehuis, maker van Zembla, indirect naar verwijst naar aanleiding van de vele kritiek op de laatste aflevering van Zembla. Hij snapt niet wat het probleem is bij de gekozen aanpak, een aanpak die in het buitenland veelal bejubeld zou worden. Voor de critici is het heel duidelijk wat het probleem is: het programma was tendentieus, eenzijdig en ongepast. De horrorfilmpjes, zoals Michael Moore deze inderdaad ook gebruikt, waren overtrokken en de argumentatie bestond voornamelijk uit soundbites. De ambitie om in dit programma Wilders persoonlijk verantwoordelijk te stellen voor alle angst gevoelens rond de Islam is volstrekt onhaalbaar. Dat hij hier een bijdrage aan levert zal duidelijk zijn, maar het is overtrokken om Wilders verantwoordelijk te stellen voor alle negatieve gevoelens in Nederland rond dit onderwerp. Het werd allemaal op de man gespeeld en amper in een breder perspectief geplaatst. Dat Wilders citaten uit de Koran heeft verdraaid en uit zijn verband heeft gerukt in zijn knipenplakwerk Fitna zal ongetwijfeld waar zijn, maar is geenszins nieuw of actueel. De enige actualiteit die in het door Zembla gekozen onderwerp zit is dat Wilders actueel is door de verkiezingen. En dat is precies de reden waarom dit programma de plank totaal mis slaat. Het is namelijk een buitengewoon kwalijke zaak dat de publieke omroep, door de staat gefinancierd, een dergelijk programma uitzendt over een potentieel grote partij in verkiezingstijd. Het is niet aan de publieke omroep om standpunt in te nemen in de politiek en een actieve rol te spelen in de campagne. Dat ze dit door de keuze van gasten en het bepalen van interviewonderwerpen bij goed bekeken programma's als DWDD en Pauw en Witteman toch al enigszins doen is wellicht niet helemaal te voorkomen, maar wat Zembla deed was ronduit verkeerd. Stemmingmakerij van de bovenste plank was het, en dat mag gelukkig in dit land, maar niet op kosten van de publieke omroep. Wat Michael Moore doet, doet hij op eigen kosten en op eigen titel. Dat Kees Driehuis dit onderscheid blijkbaar niet ziet of belangrijk vindt geeft ironisch genoeg precies aan waar de voedingsbodem van Wilders populisme onder andere vandaan komt. Hier is het laatste woord vast nog niet over gezegd.